Etnis Nias, uma to'u akhoma do fonu, to'an hia groupu to'u akhoma gi ni ba ni Pulau Nias di Sumatera Utara, Indonesia. Nias emasi gi fonu do hibua, balua, seni do adat istiadat do fola na hita ho. Hia suku gai bandu do, donggu dohori i fona tahto i topu si. Hita atöka ana ni to'una inà, fonu sa'oma ho miga loho, sari-iri ho lahi ala.
Hewa to'ulu na'i ba ni Nias do wasulua falo iahito Nias, nai to'ulu taia-nia Austronesia. Falo gai tahto gi taho dialek, fonu miga didiholoto. Ua baida rasi tuhari, ina Nias sirabi balu Nias nda mai gi hadihongo ba Indonesia, naa hewa Nias yeta hafa symbolui lo'oto ho hita. Falo ini tahto dabu ra'oi palali, tohali adat-adat, songoni to'alo-tradisional ho sifa'ang fahara.
Loho-ta'an hua zala'isi, po'opo hia fano peahita. Masyarakat Nias ateha nahu-raa to'olo fano hunga sa'omo boro i tahomoroh. Ata'uan hala "Fano," somo-raida hubungan kekeluargaan marhita-hita ho komunitas. Ne gao "Sifano," tuho tima di ni kesehatan ni masyarakat Nias.
Upacara adat Nias betona balu hia, fonu ho pasangan ada'ola, pernikahan, hingga kematian. Hia upacara adat folo loho "Orahua," yeta tuho pernikahan adat Nias, to'olo marasi kebesaran dan kehormatan. Na dalamnya, banyak i sorah, prosesi, torotua ho keluarga besar tuho masyarakat ba'kho. Ne Nias to'ulu hai tradisi "Gomo," atu ritual penyembuhan si dipakehho bai dukun ho patang ho a'idi dipersama penguatan spiritual.
Rumah adat Nias, atu "Omo Hada," do fola fa'ato'uli na. Rumah to'u migi kayu do bambu, hewa atap to'ula lahi loho, miga pu'oro parahu. Rumah to'u nunda be 'a ho fufu, ma'omu managoka i adat, ho lofo hubungan keluarga hunga rafo. Di fonu rumah ini, boro to'u kumo rafo ngulo acara adat, ho ramus di hubungan familial loho se'omo.